Afbeelding uit de online cursus ‘Veerkracht versterken door stress-sensitief werken in de kinderopvang’.
(Samen) Lezen: Het Kleurenmonster. Dit prentenboek helpt kinderen woorden te geven aan emoties en ondersteunt volwassenen bij het helpen reguleren en ondertitelen.
Luister, kijk of lees tips
CIRKEL VAN VEILIGHEID EN VERTROUWEN
vorige pagina
Volgende pagina
Deel deze pagina:
‘KINDEREN LEREN MET EMOTIES OM TE GAAN DOOR TE ZIEN HOE WIJ DAT DOEN’
••••••••••••••••••••••••••
••••••••••••••••••••••••••
••••••••••••••••••••••••••
Meer leren over stress-sensitief werken?
De online cursus ‘Stress-sensitief communiceren’ leert je aan de hand van casussen hoe je dat doet.
Met het leerpakket ‘Veerkracht versterken door stress-sensitief werken in de kinderopvang’ kun je met het hele team aan de slag.
wist je dat...
Augeo Foundation veel handige animaties heeft, bijvoorbeeld deze over co-regulatie.
Tips van Nanniek
Inchecken bij jezelf
Zorg dat je je bewust bent van hoe jij er vandaag staat en wat je nog nodig hebt om rustig en ontvankelijk de groep binnen te stappen.
Blijf nieuwsgierig
Waarom doen kinderen, ouders, je collega’s (en jijzelf) wat ze doen?
Luister goed naar de ouder
Soms willen ze alleen even hun verhaal kwijt en is dat al stressverlagend.
Zie ouders als partner
Wees je bewust van het leven dat zich heeft afgespeeld voordat het kind naar de kinderopvang of school komt.
‘Hé, het is toch gelukt, wat goed dat je hebt doorgezet’
Wat betekent Infant Mental Health (IMH)?
Infant Mental Health is een internationale, wetenschappelijk onderbouwde visie gericht op (aanstaande) ouders en hun kinderen tot zes jaar. Vanuit een brede blik kijk je naar alle gezinsleden, relaties en de context. Het gaat over een gezonde ontwikkeling van baby’s, jonge kinderen en hun ouders, met speciale aandacht voor hun onderlinge relatie.
Hoe geef je het goede voorbeeld? Richting kinderen, richting ouders.
‘Kinderen leren met stress en emoties om te gaan door te zien hoe wij dat doen en door hoe wij hen helpen met kalmeren. Dit laatste noemen we co-reguleren. Het is goed om te beseffen, ook voor leraren, dat kinderen pas vanaf vijfjarige leeftijd hun emoties enigszins zelf kunnen reguleren. Kinderen die hierin te weinig ondersteuning hebben gehad zullen ook daarna nog veel co-regulatie nodig hebben. Ze kunnen best verschillende voorbeelden krijgen, daar leren kinderen juist van. Een kind mag ook zien dat ouders soms zelf stress of angst hebben. Een kind ziet dan dat dit ook anderen overkomt en wat je kunt doen om weer rustig te worden. Dat helpt om eigen veerkracht en regulatietechnieken te ontwikkelen.’
Hoe werk je samen met ouders aan het versterken van de veerkracht van hun kinderen?
‘De Cirkel van veiligheid en vertrouwen’ is een mooi visueel middel om te gebruiken. Het helpt je met kijken naar relaties. Bovenin de cirkel geef je het kind vertrouwen en de ruimte om zelf te exploreren. Onderin ben je beschikbaar voor regulatie en kan het kind veiligheid vinden. Dat kan in de vorm van troost zijn, maar ook door successen te vieren. Hé, het is toch gelukt, wat goed dat je hebt doorgezet. Dit gaat de hele dag door, even afstand, dan weer nabijheid. Je kunt de cirkel ook gebruiken bij de observatie van de dynamiek tussen ouder en kind. Vervolgens kun je samen bedenken wat je kunt doen om het kind meer te laten voelen wat de eigen behoefte is.’
Welk gedrag wordt makkelijk verkeerd begrepen?
‘Bij jonge kinderen komt bijten en slaan veel voor en meestal verdwijnt het vanzelf als de taal zich verder ontwikkelt. Biologisch gezien is het normaal gedrag, een fysieke reactie op onmacht, onbegrip of overspoeld raken door emoties. Je hoeft het fysieke gedrag natuurlijk niet te accepteren. Het is belangrijk om er woorden aan te geven: Ik zag dat je boos werd want er werd iets afgepakt, maar dan kom je naar mij en ga je niet bijten. Bedenk daarbij dat je eerst het kind helpt kalmeren. Daarna kun je de begrenzing, de woorden en het alternatief bieden. Op het moment van hoge stress komt het niet bij het kind binnen. Onze eigen emotionele reactie maakt ook uit. Door zelf kalm te blijven help je het kind reguleren.’
Wat vertelt het gedrag van een jong kind ons en hoe luister en kijk je daar goed naar?
‘Om dat te weten kun je je verplaatsen in de binnenwereld van het kind, een mentaliserend perspectief innemen. Vraag je hierbij steeds drie dingen af: wat voelt het kind, wat zou het kunnen denken en waar zie je dat in het lijf? Dit helpt om beter bij de behoeftes van het kind aan te sluiten in plaats van te handelen vanuit je eigen behoeftes. Je kunt het ook met collega’s samendoen. Zie je hetzelfde, of kijken jullie anders naar het kind en roept het gedrag misschien ook wat anders op? In hoeverre heeft het gedrag te maken met omstandigheden, met wat een kind heeft meegemaakt? En wat zie je in het contact tussen ouder en kind? Je kunt dezelfde vragen natuurlijk ook voor ouders, of jezelf, gebruiken.’
Nanniek van den Heuvel
Moeder, orthopedagoog, IMH-consulent, docent en mede-eigenaar van IMH Nederland. Ze heeft in het onderwijs en bij het Expertise Centrum Jonge Kind gewerkt. Vanuit de IMHvisie ondersteunt ze zwangeren en gezinnen met kinderen van 0 tot 6 jaar en geeft ze scholing aan professionals die werken met deze doelgroep.
Orthopedagoog en Infant Mental Health-consulent Nanniek van den Heuvel legt uit hoe de IMH-visie bij kan dragen aan stress-sensitief werken en hoe je op een andere manier naar gedrag van kinderen kunt kijken.
Orthopedagoog Nanniek van den Heuvel
Nanniek
‘Bij jonge kinderen komt bijten en slaan veel voor en meestal verdwijnt het vanzelf als de taal zich verder ontwikkelt’
•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••
Augeo Foundation een app voor kinderen heeft ontwikkeld waarmee zij met korte, laagdrempelige en speelse oefeningen kunnen voelen en ervaren wat helpt bij spanning, stress of negatieve emoties?
wist je dat?
Augeo Foundation een app voor kinderen heeft ontwikkeld waarmee zij met korte, laagdrempelige en speelse oefeningen kunnen voelen en ervaren wat helpt bij spanning, stress of negatieve emoties?
wist je dat?
vorige pagina
Deel deze pagina:
Volgende pagina
(Samen) Lezen: Het Kleurenmonster. Dit prentenboek helpt kinderen woorden te geven aan emoties en ondersteunt volwassenen bij het helpen reguleren en ondertitelen.
Luister, kijk of lees tips
Afbeelding uit de online cursus ‘Veerkracht versterken door stress-sensitief werken in de kinderopvang’.
CIRKEL VAN VEILIGHEID EN VERTROUWEN
wist je dat...
Augeo Foundation veel handige animaties heeft, bijvoorbeeld deze over co-regulatie.
••••••••••••••••••••••••••
Meer leren over stress-sensitief werken?
De online cursus ‘Stress-sensitief communiceren’ leert je aan de hand van casussen hoe je dat doet.
Met het leerpakket ‘Veerkracht versterken door stress-sensitief werken in de kinderopvang’ kun je met het hele team aan de slag.
Tips van Nanniek
Inchecken bij jezelf
Zorg dat je je bewust bent van hoe jij er vandaag staat en wat je nog nodig hebt om rustig en ontvankelijk de groep binnen te stappen.
Blijf nieuwsgierig
Waarom doen kinderen, ouders, je collega’s (en jijzelf) wat ze doen?
Luister goed naar de ouder
Soms willen ze alleen even hun verhaal kwijt en is dat al stressverlagend.
Zie ouders als partner
Wees je bewust van het leven dat zich heeft afgespeeld voordat het kind naar de kinderopvang of school komt.
Hoe geef je het goede voorbeeld? Richting kinderen, richting ouders.
‘Kinderen leren met stress en emoties om te gaan door te zien hoe wij dat doen en door hoe wij hen helpen met kalmeren. Dit laatste noemen we co-reguleren. Het is goed om te beseffen, ook voor leraren, dat kinderen pas vanaf vijfjarige leeftijd hun emoties enigszins zelf kunnen reguleren. Kinderen die hierin te weinig ondersteuning hebben gehad zullen ook daarna nog veel co-regulatie nodig hebben. Ze kunnen best verschillende voorbeelden krijgen, daar leren kinderen juist van. Een kind mag ook zien dat ouders soms zelf stress of angst hebben. Een kind ziet dan dat dit ook anderen overkomt en wat je kunt doen om weer rustig te worden. Dat helpt om eigen veerkracht en regulatietechnieken te ontwikkelen.’
Hoe werk je samen met ouders aan het versterken van de veerkracht van hun kinderen?
‘De Cirkel van veiligheid en vertrouwen’ is een mooi visueel middel om te gebruiken. Het helpt je met kijken naar relaties. Bovenin de cirkel geef je het kind vertrouwen en de ruimte om zelf te exploreren. Onderin ben je beschikbaar voor regulatie en kan het kind veiligheid vinden. Dat kan in de vorm van troost zijn, maar ook door successen te vieren. Hé, het is toch gelukt, wat goed dat je hebt doorgezet. Dit gaat de hele dag door, even afstand, dan weer nabijheid. Je kunt de cirkel ook gebruiken bij de observatie van de dynamiek tussen ouder en kind. Vervolgens kun je samen bedenken wat je kunt doen om het kind meer te laten voelen wat de eigen behoefte is.’
‘Hé, het is toch gelukt, wat goed dat je hebt doorgezet’
Welk gedrag wordt makkelijk verkeerd begrepen?
‘Bij jonge kinderen komt bijten en slaan veel voor en meestal verdwijnt het vanzelf als de taal zich verder ontwikkelt. Biologisch gezien is het normaal gedrag, een fysieke reactie op onmacht, onbegrip of overspoeld raken door emoties. Je hoeft het fysieke gedrag natuurlijk niet te accepteren. Het is belangrijk om er woorden aan te geven: Ik zag dat je boos werd want er werd iets afgepakt, maar dan kom je naar mij en ga je niet bijten. Bedenk daarbij dat je eerst het kind helpt kalmeren. Daarna kun je de begrenzing, de woorden en het alternatief bieden. Op het moment van hoge stress komt het niet bij het kind binnen. Onze eigen emotionele reactie maakt ook uit. Door zelf kalm te blijven help je het kind reguleren.’
Wat vertelt het gedrag van een jong kind ons en hoe luister en kijk je daar goed naar?
‘Om dat te weten kun je je verplaatsen in de binnenwereld van het kind, een mentaliserend perspectief innemen. Vraag je hierbij steeds drie dingen af: wat voelt het kind, wat zou het kunnen denken en waar zie je dat in het lijf? Dit helpt om beter bij de behoeftes van het kind aan te sluiten in plaats van te handelen vanuit je eigen behoeftes. Je kunt het ook met collega’s samendoen. Zie je hetzelfde, of kijken jullie anders naar het kind en roept het gedrag misschien ook wat anders op? In hoeverre heeft het gedrag te maken met omstandigheden, met wat een kind heeft meegemaakt? En wat zie je in het contact tussen ouder en kind? Je kunt dezelfde vragen natuurlijk ook voor ouders, of jezelf, gebruiken.’
••••••••••••••••••••••••••
Wat betekent Infant Mental Health (IMH)?
Infant Mental Health is een internationale, wetenschappelijk onderbouwde visie gericht op (aanstaande) ouders en hun kinderen tot zes jaar. Vanuit een brede blik kijk je naar alle gezinsleden, relaties en de context. Het gaat over een gezonde ontwikkeling van baby’s, jonge kinderen en hun ouders, met speciale aandacht voor hun onderlinge relatie.
••••••••••••••••••••••••••
Nanniek van den Heuvel
Moeder, orthopedagoog, IMH-consulent, docent en mede-eigenaar van IMH Nederland. Ze heeft in het onderwijs en bij het Expertise Centrum Jonge Kind gewerkt. Vanuit de IMHvisie ondersteunt ze zwangeren en gezinnen met kinderen van 0 tot 6 jaar en geeft ze scholing aan professionals die werken met deze doelgroep.
••••••••••••••••••••••••••
Orthopedagoog en Infant Mental Health-consulent Nanniek van den Heuvel legt uit hoe de IMH-visie bij kan dragen aan stress-sensitief werken en hoe je op een andere manier naar gedrag van kinderen kunt kijken.
‘KINDEREN LEREN MET EMOTIES OM TE GAAN DOOR TE ZIEN HOE WIJ DAT DOEN’
Orthopedagoog Nanniek van den Heuvel
Nanniek
‘Bij jonge kinderen komt bijten en slaan veel voor en meestal verdwijnt het vanzelf als de taal zich verder ontwikkelt’
